یکی از سؤالهای رایج هنگام دریافت گواهینامه ISO این است که چه نهادی این گواهینامه را صادر میکند. بسیاری از افراد تصور میکنند خود سازمان ISO گواهینامه شرکتها را صادر میکند، اما این تصور درست نیست. شناخت نقش سازمان ISO، مراجع صدور و نهادهای اعتباردهی به شرکتها کمک میکند تا هنگام دریافت گواهینامه، انتخاب مطمئنتری داشته باشند.
آیا ISO خودش گواهینامه صادر میکند؟
خیر. سازمان بینالمللی استانداردسازی یا ISO وظیفه تدوین و انتشار استانداردهای بینالمللی را بر عهده دارد و مستقیماً برای شرکتها گواهینامه صادر نمیکند.
برای مثال، ISO 9001 یک استاندارد برای سیستم مدیریت کیفیت است که الزامات مشخصی را برای سازمانها تعیین میکند. یک شرکت پس از پیادهسازی الزامات این استاندارد میتواند از یک مرجع صدور گواهینامه برای ارزیابی سیستم خود درخواست ممیزی کند.
بنابراین باید بین استاندارد ISO و گواهینامه ISO تفاوت قائل شد.
گواهینامه ISO را چه نهادی صادر میکند؟
شرکتهای مستقلی که با عنوان Certification Body (CB) یا «مرجع صدور گواهینامه» فعالیت میکنند، سیستم مدیریتی سازمان را ممیزی میکنند.
ممیزان این مراجع بررسی میکنند که آیا سازمان الزامات استاندارد موردنظر را اجرا کرده است یا خیر. در صورت موفقیت سازمان در فرآیند ارزیابی، مرجع صدور میتواند گواهینامه مربوط به دامنه فعالیت سازمان را صادر کند.
برای مثال، یک شرکت پس از پیادهسازی ISO 9001 میتواند توسط یک مرجع صدور گواهینامه ممیزی شود و در صورت رعایت الزامات، گواهینامه سیستم مدیریت کیفیت دریافت کند.
نقش نهاد اعتباردهی چیست؟
در کنار مرجع صدور، مفهوم دیگری به نام Accreditation Body (AB) یا «نهاد اعتباردهی» وجود دارد.
نهاد اعتباردهی صلاحیت مراجع صدور را در حوزههای مشخص ارزیابی میکند. در واقع، این نهاد بررسی میکند که آیا یک مرجع صدور توانایی و صلاحیت لازم برای انجام فعالیتهای صدور گواهینامه را دارد یا خیر.
به زبان ساده، میتوان این زنجیره را اینگونه در نظر گرفت:
ISO → تدوین استاندارد
AB → ارزیابی صلاحیت مرجع صدور
CB → ممیزی سازمان و صدور گواهینامه
البته ساختار اعتباردهی در کشورهای مختلف میتواند تفاوتهایی داشته باشد.
آیا همه گواهینامههای ISO اعتبار یکسانی دارند؟
خیر. هنگام بررسی یک گواهینامه باید به مشخصات مختلفی توجه کرد. نام مرجع صدور، دامنه گواهینامه، استاندارد مورد استفاده، تاریخ صدور و وضعیت اعتبار گواهینامه اهمیت دارند.
اگر شرکت برای مناقصه، قرارداد یا همکاری بینالمللی به گواهینامه نیاز دارد، باید شرایط اعلامشده توسط کارفرما یا مشتری را نیز بررسی کند. ممکن است آن مجموعه، گواهینامه صادرشده توسط مراجع خاص یا دارای اعتباربخشی مشخصی را درخواست کند.
آیا داشتن گواهینxامه به معنی تأیید محصول است؟
خیر. گواهینامه سیستم مدیریتی ISO معمولاً نشان میدهد سازمان یک سیستم مدیریتی مطابق استاندارد موردنظر ایجاد و اجرا کرده است.
برای مثال، گواهینامه ISO 9001 نشاندهنده انطباق سیستم مدیریت کیفیت سازمان با الزامات این استاندارد است. این گواهینامه بهتنهایی به معنی تأیید کیفیت تکتک محصولات شرکت نیست.
این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برخی افراد تصور میکنند دریافت ISO 9001 یعنی تمام محصولات یک شرکت از طرف سازمان ISO تأیید شدهاند.
هنگام دریافت ISO به چه نکاتی توجه کنیم؟
پیش از انتخاب مرجع صدور، بهتر است شرکت اعتبار و صلاحیت آن را بررسی کند. همچنین باید مطمئن شود دامنه گواهینامه با فعالیت واقعی سازمان مطابقت دارد.
شرکتهایی که گواهینامه را برای مناقصه یا صادرات دریافت میکنند، باید شرایط مقصد یا کارفرما را نیز از قبل بررسی کنند تا گواهینامه انتخابشده نیاز آنها را پوشش دهد.
جمعبندی
سازمان ISO استانداردهای بینالمللی را تدوین میکند، اما مستقیماً گواهینامه شرکتها را صادر نمیکند. مراجع صدور یا CB پس از انجام ممیزی، گواهینامه سیستم مدیریتی را صادر میکنند و نهادهای اعتباردهی یا AB صلاحیت مراجع صدور را در حوزههای مشخص ارزیابی میکنند.
شناخت این تفاوتها به شرکتها کمک میکند هنگام دریافت گواهینامه ISO انتخاب دقیقتری داشته باشند و از مدارکی استفاده کنند که با نیازهای تجاری، مناقصه یا بازار هدف آنها هماهنگ باشد.
مرکز ایزوکیا میتواند در انتخاب استاندارد مناسب، بررسی مسیر صدور گواهینامه و آمادهسازی سازمان برای ممیزی به شما کمک کند.
بدون دیدگاه