ایزو ۲۹۹۹۳ و کیفیت آموزش آنلاین | ارزیابی با مرکز ایزوکیا

آموزش آنلاین، از “قلعه فتح‌شده” تا “باتلاق بی‌کیفیتی”

پاندمی کرونا، “آموزش آنلاین” را از یک “گزینه فرعی” به “جریان اصلی” تبدیل کرد. میلیون‌ها دانشجو و کارمند، ناگهان به “یادگیرندگان الکترونیکی” تبدیل شدند. بازار دوره‌های آنلاین (MOOCها، وبینارها، دوره‌های آفلاین) منفجر شد. اما در این “هجوم طلا”، “کیفیت” اغلب قربانی شد. دوره‌های بی‌کیفیت، خسته‌کننده و غیرتعاملی که فقط “اطلاعات” منتقل می‌کنند، نه “یادگیری”. چطور می‌توان یک دوره آنلاین “خوب” را از یک دوره “بد” تشخیص داد؟ مرکز ایزوکیا استاندارد ایزو ۲۹۹۹۳ را “مهر تأیید کیفیت” برای آموزش‌های غیررسمی (از جمله آنلاین) می‌داند. مرکز ایزوکیا به موسسات آموزشی کمک می‌کند تا این مهر را کسب کنند.

ایزو ۲۹۹۹۳، استانداردی برای “خدمات آموزشی” خارج از سیستم رسمی

ایزو ۲۹۹۹۳ یک استاندارد بین‌المللی برای “خدمات آموزشی در آموزش و یادگیری غیررسمی” است. “آموزش غیررسمی” یعنی دوره‌هایی که خارج از سیستم مدرسه و دانشگاه (و دیپلم و مدرک رسمی) ارائه می‌شوند. آموزش‌های ضمن خدمت، دوره‌های مهارتی آزاد، آموزش‌های شرکتی و اکثر دوره‌های آنلاین تجاری. این استاندارد، الزاماتی برای “طراحی”، “ارائه” و “ارزیابی” این خدمات تعیین می‌کند. تمرکز اصلی آن بر “یادگیرنده” و “نتایج یادگیری” است. مرکز ایزوکیا این استاندارد را برای پلتفرم‌های آموزش آنلاین ایرانی بومی‌سازی می‌کند.

طراحی آموزشی اثربخش در فضای مجازی

ایزو ۲۹۹۹۳ الزامات مشخصی برای “طراحی آموزشی” (Instructional Design) دارد. قبل از تولید محتوا، باید “نیازهای یادگیرندگان”، “اهداف یادگیری” و “نتایج مورد انتظار” به روشنی تعریف شوند. محتوای دوره باید “ساختاریافته”، “جذاب” و “چندرسانه‌ای” باشد. “تعامل” (Interaction) یک اصل کلیدی است. یادگیری آنلاین نباید “منفعل” باشد. باید شامل “آزمون‌های خودارزیابی”، “تمرین‌های عملی”، “انجمن‌های گفتگو” و “پروژه‌های گروهی” باشد. مرکز ایزوکیا با متخصصان طراحی آموزشی همکاری می‌کند تا دوره‌های آنلاین واقعاً “یادگیری” ایجاد کنند، نه فقط “اطلاع‌رسانی”.

صلاحیت مدرسان آنلاین، فراتر از “تدریس”

تدریس در کلاس حضوری با “تسهیل‌گری” در یک دوره آنلاین کاملاً متفاوت است. ایزو ۲۹۹۹۳ بر “صلاحیت” مدرسان و تسهیل‌گران تأکید دارد. یک مدرس آنلاین خوب، باید بر “فناوری‌های آموزشی” مسلط باشد. بتواند “حضور اجتماعی” (Social Presence) در فضای مجازی ایجاد کند. بازخوردهای “به‌موقع” و “شخصی‌سازی‌شده” به فراگیران بدهد. بحث‌ها را “مدیریت” و “تحریک” کند. مرکز ایزوکیا دوره‌های “توانمندسازی مدرسان آنلاین” را برگزار می‌کند.

پشتیبانی یادگیرنده، حلقه گمشده

بسیاری از دوره‌های آنلاین، فراگیر را پس از ثبت‌نام “رها” می‌کنند. ایزو ۲۹۹۹۳ بر “خدمات پشتیبانی یادگیرنده” (Learner Support) تأکید دارد.

• پشتیبانی فنی (رفع مشکلات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری).
• پشتیبانی آموزشی (پاسخ به سوالات درسی، ارائه راهنمایی).
• پشتیبانی اداری (ثبت‌نام، پرداخت، گواهینامه).

این خدمات باید “در دسترس”، “سریع” و “دوستانه” باشند. مرکز ایزوکیا سیستم‌های مدیریت یادگیری (LMS) و میز کمک (Help Desk) را بر اساس این الزامات ارزیابی می‌کند.

ارزیابی نتایج یادگیری، “آیا واقعاً چیزی یاد گرفتند؟”

صرف “دیدن ویدئوها” یا “کلیک کردن روی گزینه‌ها” به معنای “یادگیری” نیست. ایزو ۲۹۹۹۳ سازمان را موظف می‌کند که “دستیابی به نتایج یادگیری” را ارزیابی کند. این ارزیابی باید “معتبر” (Validity)، “پایا” (Reliability) و “منصفانه” باشد. از روش‌های متنوعی استفاده شود: “آزمون‌های عملی”، “پروژه‌های نهایی”، “مطالعات موردی” و “خودارزیابی”. مرکز ایزوکیا در طراحی سیستم‌های ارزیابی اثربخش آنلاین تخصص دارد.

جمع‌بندی

بازار آموزش آنلاین، به شدت “رقابتی” و “اشباع‌شده” است. در این بازار، “قیمت ارزان” دیگر کافی نیست. یادگیرندگان خواهان “کیفیت”، “تعامل” و “بازدهی” هستند. ایزو ۲۹۹۹۳، “نشان کیفیتی” است که می‌تواند موسسه شما را از انبوه رقبا “متمایز” کند. مرکز ایزوکیا آماده است تا با ارائه خدمات مشاوره و ممیزی، به شما در کسب این “نشان افتخار” یاری رساند. برای تضمین کیفیت آموزش‌های آنلاینتان با مرکز ایزوکیا تماس بگیرید.