ایزو ۹۰۰۱، شناختهشدهترین استاندارد مدیریت کیفیت در جهان است. با این حال، این جایگاه، محصول یک شبه نیست. در واقع، طی نزدیک به چهار دهه، این استاندارد بارها بازنگری شده است. به همین دلیل، مرکز ایزوکیا معتقد است شناخت این تاریخچه، به مدیران کمک میکند فلسفه الزامات فعلی را بهتر درک کنند.
ریشهها: از استانداردهای نظامی بریتانیا تا ISO 9000
مفهوم مدیریت کیفیت مدون، از دهه ۱۹۷۰ میلادی شکل گرفت. در همین راستا، استانداردهای تدارکات نظامی بریتانیا، مثل BS 5750، پایهگذار این مفهوم بودند. سپس، سازمان بینالمللی استاندارد (ISO) در سال ۱۹۸۷، خانواده ISO ۹۰۰۰ را منتشر کرد. نسخه اولیه، بر مستندسازی دقیق فرآیندهای تولید تمرکز داشت. علاوه بر این، این نسخه عمدتاً برای صنایع تولیدی طراحی شده بود. به همین دلیل، منتقدان آن را سنگین و بوروکراتیک میدانستند. با وجود این، کارشناسان ایزوکیا این ریشهها را برای درک فلسفه اصلی استاندارد ضروری میدانند.
بازنگری ۱۹۹۴: ورود اقدام پیشگیرانه
اولین بازنگری جدی، در سال ۱۹۹۴ رخ داد. در این نسخه، کمیته فنی ISO، مفهوم اقدام پیشگیرانه را وارد استاندارد کرد. از این رو، سازمانها موظف شدند ریسکهای احتمالی را پیش از وقوع مشکل شناسایی کنند. با اینحال، استاندارد همچنان مستنداتمحور باقی ماند. در نتیجه، شرکتهای خدماتی، کمتر از آن استفاده میکردند.
نقطه عطف سال ۲۰۰۰: رویکرد فرآیندی
بازنگری سال ۲۰۰۰، مهمترین چرخش در تاریخ ایزو ۹۰۰۱ بود. در این بازنگری، ISO، سه استاندارد جداگانه ۹۰۰۱، ۹۰۰۲ و ۹۰۰۳ را ادغام کرد. همچنین، تمرکز از مستندات به مدیریت فرآیندها تغییر کرد. علاوه بر این، کمیته فنی، چرخه معروف PDCA را معرفی کرد. به این ترتیب، رضایت مشتری، به یک خروجی کلیدی رسمی تبدیل شد. در نتیجه، صنایع خدماتی نیز توانستند از استاندارد استفاده کنند. امروزه، به همین دلیل، مرکز ایزوکیا خدمات خود را به شرکتهای خدماتی زیادی ارائه میدهد.
بازنگری ۲۰۰۸: تثبیت و شفافسازی
نسخه ۲۰۰۸، بازنگری بزرگی نبود. با این حال، کمیته فنی، ادبیات متن را اصلاح کرد. همچنین، هماهنگی با سایر استانداردهای مدیریتی، افزایش یافت. اگرچه الزام جدیدی اضافه نشد، اما وضوح متن، بیشتر شد.
ISO 9001:2015؛ عصر تفکر مبتنی بر ریسک
مهمترین بازنگری، در سال ۲۰۱۵ منتشر شد. در واقع، این نسخه، یک بازنویسی کامل محسوب میشود. برای نمونه، ساختار Annex SL، جایگزین ساختار قبلی شد. علاوه بر این، تفکر مبتنی بر ریسک، مفهوم محوری استاندارد شد. همچنین، نقش رهبری و مدیریت ارشد، پررنگتر شد. در همین راستا، مفهوم بستر سازمانی (Organizational Context) وارد استاندارد شد. بهعلاوه، الزامات مستندسازی، انعطافپذیرتر شد. با این حال، این نسخه، همچنان مبنای صدور گواهینامه است. از این رو، مرکز ایزوکیا، خدمات ممیزی خود را دقیقاً بر همین اساس ارائه میدهد.
چشمانداز آینده: بهسوی نسخه بعدی
فرآیند بازنگری بعدی، از سال ۲۰۲۳ آغاز شده است. طبق برخی منابع، انتشار نسخه جدید، حوالی سال ۲۰۲۶ پیشبینی میشود. از جمله محورهای احتمالی، میتوان به پایداری، دیجیتالیسازی و تابآوری زنجیره تأمین اشاره کرد. به همین منظور، مرکز ایزوکیا این تحولات را از نزدیک دنبال میکند.
جمعبندی
در نهایت، مسیر تکامل ایزو ۹۰۰۱، از یک استاندارد مستنداتمحور به چارچوبی ریسکمحور است. این تحول، تطابق مداوم استاندارد با نیاز روز کسبوکار را نشان میدهد. بنابراین، برای دریافت گواهینامه ایزو ۹۰۰۱، مرکز ایزوکیا آماده همراهی شماست. همین امروز، با مرکز ایزوکیا تماس بگیرید.
بدون دیدگاه